Er waait een koude wind door de zorg. En de mensen die het hardst geraakt worden, hebben geen stem.

De afgelopen maanden zie ik in al mijn opdrachten hetzelfde beeld: onrust, angst en paniek. De handhaving van de wet DBA zorgt voor een golf van onzekerheid. Uit vrees voor boetes stoppen veel organisaties per 1 januari met het inzetten van zelfstandige zorgprofessionals. Ook op de groepen waar de zorg het meest complex is. En juist dáár is continuïteit alles.

Binnen de complexe zorg, waar cliënten met moeilijk verstaanbaar gedrag intensieve begeleiding nodig hebben, is de druk groot. Teams bestaan vaak nog maar uit twee of drie vaste krachten die zich met hart en ziel inzetten. Maar nu zelfstandigen straks niet meer ingezet mogen worden, groeit de onzekerheid. De vraag “hoe moeten we het straks doen zonder hen?” hangt als een donkere wolk boven de teams. Steeds meer vaste collega’s kiezen ervoor om te vertrekken. Niet omdat ze willen, maar omdat ze de onrust niet nog eens van dichtbij willen meemaken. En dat begrijp ik. Maar het doet pijn. Want juist deze cliënten hebben vaste gezichten nodig. Mensen die blijven.

Dat gat wordt al jaren opgevuld door ervaren zelfstandige zorgprofessionals. Ondernemers met kennis, betrokkenheid en hart voor de zorg. Hun inzet is tijdelijk, maar hun bijdrage structureel: zij brengen rust, stabiliteit en continuïteit in tijden van druk. Het is een samenwerking die werkt. Aanvullend, ondersteunend, met één gezamenlijk doel: de best mogelijke zorg voor de cliënt.

Nu die stabiliteit dreigt te verdwijnen, ontstaat er een leegte. Wie vangt dat op? Uitzendkrachten zonder continuïteit – en drie keer zo duur. Of leerlingen en carrièreswitchers met goede bedoelingen, maar zonder de ervaring die de complexe zorg vraagt. En dat merken de cliënten als eersten.

Na een heftig incident liep ik eens buiten met een cliënt, arm in arm. Hij zei zacht: “Ik wil niet met nieuwe mensen werken. Ze kennen mij niet zo goed.” Die zin raakte me diep. Want voor hem is elke begeleider die vertrekt een verlies. Een stukje veiligheid dat verdwijnt.

We vragen steeds meer van mensen in de zorg, maar vergeten dat juist zij – én hun cliënten – nu het hardst geraakt worden. De vaste medewerkers die blijven, doen dat met gebogen rug en vol zorg. De cliënten, zonder stem, betalen uiteindelijk de hoogste prijs.

De vraag die blijft hangen: wie zorgt er voor hén, als alles om hen heen wankelt?